رفتن به محتوا

روش های مدیریت احساسات کودکان در شرایط بحرانی

“شما میتوانید به جای خواندن متن زیر، به پادکست آن با صدای خانم سعیده اکبری در انتهای صفحه، گوش دهید.”

در این پادکست قرار است در مورد چند راه به منظور مدیریت احساسات خود و فرزندمان در شرایط بحرانی صحبت کنم.
دوست دارم قبل از از هر چیز با من همراه شوید و موقعیت زیر را تصور کنید:
فکر کنید همراه با فرزندتان قصد خرید دارید و فرزندتان وقتی از کنار فروشگاه نزدیک منزل عبور میکنید یاد شکلات کاکائو یا یک خوراکی دلخواه دیگر اش میفتد و به شما اصرار می کند که مامان یا بابا برای من شکلات بخر. ولی شما با توجه به سلامت جسمی فرزندتان، میزان خوراکی های که امروز خورده، شرایط مالی و حتی با توجه به محدودیت زمانی صلاح نمی دانید که وارد مغازه شوید و این خوراکی را خریداری کنید. کودک شما اول غر می زند، اصرار می کند و بعد از چند دقیقه این درخواست ساده تبدیل به جیغ و شیون و گریه میشود.
فرزند شما بدون توجه به حضور مردم در خیابان و نگاه های آنها بلند بلند گریه می کند و حتی ممکن است خودش را به زمین بندازد؛

شاید بعضی از شما چنین تجربه ای را داشته اید یا با آن مواجه شده باشید.
در این مواقع والدین کودک احساس خشم و شرمندگی زیادی را تجربه می کنند. فارغ از علت یابی این رخداد و ارائه راهکارهایی در مورد شیوه های مناسب فرزندپروری در این موقعیت که در این سخن نمی گنجد، دوست دارم در مورد یکی از راه های مدیریت احساسات خود و کودکمان با شما صحبت کنم.

نکته مهم اینجاست که کودکان در هر لحظه تمایل دارند تمام احساسات و حالات درونی خود را بدون توجه به قضاوت دیگران و شرایط بیرونی به صورت تکانشی برون ریزی کنند و مثل ما بزرگسالان مهارت خودآگاهی نسبت به احساسات را ندارند. خیلی از مواقع دقیقا نام احساسی که تجربه می کنند را نمی دانند و فقط نسبت به موقعیتی که در بیرون رخ داده بدون فکر کردن به صورت تکانشی در همان لحظه پاسخ می دهند و دلیلش این است که در آن لحظه مهارت لازم برای اینکه که از بالا بر خود نظارت کنند و منطقی به آن پاسخ مناسب دهند را ندارند. درست مثل ما بزرگسالان که گاهی به صورت تکانشی در موقعیت ها عمل میکنیم .

نکته بعدی این است که دنیای مطلوب کودکان و بزرگسالان متفاوت است و وقتی موقعیت هایی از این دست رخ میدهد، شاید شما به عنوان یک والد فکر کنید کودک شما به این موقعیت بیشتر از واقعیت موجود که اتفاق افتاده واکنش نشان میدهد و از دید شما اتفاقی نیفتاده که کودک شما آنقدر واکنش های ناخوشایند مثل گریه و اصرار نشان داده است! حتی شاید در ذهنتان بگویید حالا این یک شکلات است که بعدا می خریم و اینقدر گریه ندارد!
اما نکته اینجاست که می بایست ما وقایع را از دید یک کودک ببینیم، چون خیلی مواقع میزان اهمیت و ارزشمندی یک خواسته در دنیای مطلوب بزرگسالان و فرزندان یکسان نیست.
برای مثال ارزشمندی آن شکلات کاکائو برای کودک شما معادل یک گوشی تلفن همراه برای شما ست و به همان نسبت میزان احساس ناراحتی و ناکامی ای که از به دست نیاوردن خواسته اش، تجربه می کند بیشتر از شماست. پس خوب ست که در ابتدا هم قد کودک شویم، روی پاهایمان بنشینیم و در چشم های او نگاه کنیم و سعی کنیم که اول از همه خودمان درک کنیم و بپذیریم آن شکلات برای کودک ما ارزشمند است و به زبان بیاوریم. یعنی حس و خواسته ی کودکمان را به رسمیت بشماریم نه اینکه سرکوبش کنیم یا کم اهمیت جلو دهیم.

در مرحله دوم این را بدانیم درست جلوی در مغازه و در شرایط بحرانی که کودک شما در حال گریه کردن است اصلا جای مناسبی برای آموزش اصول تربیتی و فرزندپروری خانواده تان نیست. چون کودکتان به علت بار هیجانی و احساسی بالایی که تجربه می کند نمی تواند به درستی به حرفهای شما گوش دهد و پندآموزی های شما نتیجه ای ندارد .
بنابراین اگر شما قبل از همراه شدن با کودکتان جهت خرید، در منزل بارها و بارها در قالب بازی، نمایش با عروسک هایش در محیطی آرام با او آداب خرید رفتن، قوانین و اصول خانواده تان را تمرین نکرده اید، پس نباید توقع داشته باشید کودک شما بسیار منطقی در مقابل کلام شما بگوید: “باشد مادر یا پدر من شکلات را نمی خواهم.” در نتیجه صبور باشید و برای اصلاح رفتار کودک و آموزش نکات فرزندپروی به کودکتان اطلاع کافی کسب کنید و سپس در طول زمان آنقدر با او تمرین کنید که در وجود او نهادینه شود.

نکته سوم این است که در آن لحظه خونسردی خود را حفظ کنید و در مقابل جیغ و گریه کودکتان واکنش ناخوشایندتری نشان ندهید تا اوضاع نامناسب تر نشود. در آن لحظه کمی مکث کنید و بعد از اینکه هم قد کودک شدید سعی کنید او را آرام کنید دستهایتان را بر روی شانه های کودک گذاشته و یا در آغوشش بگیرید و در عین قاطعیت و مهربانی به او بگویید وقتی گریه می کند شما نمی توانید متوجه شوید که چه چیزی می خواهد و یک نفس عمیق بکشد و بدون گریه برای شما بگوید دقیقا چه می خواهد؟

نکته چهارم هرگز برای اینکه از دید مردم والدین خوبی به نظر بیایید سعی نکنید از اصول خود دست بردارید، به جای آن سریع در ذهن خودتان، مسئله پیش آمده را علت یابی کنید که چرا کودک شما برای خرید شکلات اینقدر گریه می کند؟
آیا احساس فیزیولوژیکی مثل احساس خستگی یا گرسنگی را تجربه می کند که بر او این تاثیر را گذاشته است؟
آیا در حال جلب توجه منفی شما است و میخواهد با رفتارهای این گونه توجه شما یا همسرتان را جلب کند؟
آیا کودکتان از عدم توافق شما و همسرتان در در مسائل و تصمیم ها در حال سو استفاده است و این را متوجه شده است که شما و همسرتان در تصمیم گیری هایتان پشت هم و همراستا نیستید و یکی از شما می گوید حالا یه شکلات است و برایش بخریم و همیشه می خواهد والد خوب باشد؟
آیا کودکتان این را فهمیده که با قشرق به پا کردن در این موقعیت ها شما سریع از موضع خود کوتاه آمده و کودک شما با این شیوه می تواند شما را برای رسیدن به خواسته هایش کنترل کند؟
آیا واقعا کودک شما شکلات کاکائو می خواهد چون شما به او از قبل قول داده اید که اگر بیرون می روید برای او خریداری می کنید ولی به قول خود عمل نکرده اید و او ناراحت بدقولی شماست؟

مسئله اینجاست که مدیریت احساس یک مهارت بسیار کلیدی است که نیازمند توانمندی در چندین مهارت است. ما در ابتدا باید به ویژگی های خود آکاهی داشته باشیم، در مرحله دوم احساسات خود و دیگران را بشناسیم و درک کنیم. مرحله سوم موقعیت هایی ایجاد کنند هر احساس را تشخیص دهیم و مرحله چهارم احساستمان را به رسمیت بشناسیم و آنها را بپذیریم و سپس یاد بگیریم احساسات خود را متعادل و به صورت موثر بیان کنیم و در مرحله آخر تکنیک های بسیاری برای مدیریت تک تک احساسات بلد باشیم تا در موقع ضروری از آن استفاده کنیم.

پس قبل از هر چیزی به عنوان والدین در شرایط بحرانی اول آرامش خود را حفظ کرده، بر روی ارتباط موثر خود و کودکتان تمرکز کنید، سعی کنید به او این حس را انتقال دهید که همیشه او را دوست دارید فارغ از هر اتفاقی که بیفتد او برای شما ارزشمند است و موقعیت و احساس پیش آمده را برای کودکتان توصیف کنید. کودکتان را از نتایج عملکردش آگاه سازید، و حتما مسئله یابی کنید. حال وقتی به صورت دقیق ریشه مسئله را پیدا کردید با کمک گرفتن از مشاوران و تسهیلگران مربوطه سعی کنید اطلاعات خود را در مورد راه های متفاوت مدیریت احساس و فرزند پروری بالا ببرید تا در منزل با تمرین آنها گام به گام در مدیریت احساسات توانمند شوید.

نویسنده: سعیده اکبری

مقالات پیشنهادی

بدون دیدگاه، دیدگاه خود را در زیر اضافه کنید!


افزودن دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

مقالات محبوب شما

علاقه مندی وجود ندارد.