رفتن به محتوا

شناسایی تله های ذهنی

یکی از منابع درونی قدرتمند در تولید استرس، زاویه دید و نوع نگرش ما نسبت به مسائل و رویدادهای بیرونی است. فرض کنید همه ما دنیا را از پشت یک عینک نگاه می کنیم. عینکی که شفاف و روشن نیست چون شیوه های تربیتی، باورها و آموخته های فرهنگی ما مثل فیلتری تصاویر را متفاوت از آنچه که هست به ما نشان می دهند. همان طور که در پست قبل گفتیم در روانشناسی وقتی فرد دارای باورها و افکار غیرمنطقی است و اغلب واقعیت را به صورت منفی تفسیر می کند، از واژه خطاهای شناختی یا تله های ذهنی استفاده می کنیم. درین پست با برخی دیگر ازین خطاها آشنا می شوید.

  • فاجعه سازی
    یا همان از کاه، کوه ساختن وقتی است که بار منفی عدم موفقیت یا ناکامی در یک موقعیت را بیش تر از آن چه که واقعا هست، فرض می کنید. درنتیجه میزان رنج و استرس بیشتری را هم تحمل می کنید و حل مساله دشوار به نظر می رسد.
    مثال:
    اگر به خواستگاری بروم و جواب رد بشنوم، پیش همه آبرویم می رود.
    راهکار:
    این سوال را مطرح کنید که آیا اوضاع واقعاً به همان بدی هست که شما تصور می کنید؟
  • تعمیم افراطی
    وقتی یک رویداد منفی در گذشته را به کل زندگی تان تعمیم می‌دهید و وقایع آینده را هم منفی، پیش بینی می کنید. استفاده از کلمات همه، همیشه و هرگز معمول است.
    مثال:
    جوانی که یکبار در خواستگاری جواب منفی شنیده و باور دارد که همیشه جواب رد خواهد شنید.
    راهکار:
    از خودتان بپرسید، بر اساس چه شواهد منطقی باور دارید که باز اتفاق بدی می افتد؟
  • بی توجهی به امر مثبت
    وقتی نسبت به کارها و تجربه های مثبت خودتان بی‌توجه هستید و آنها را بی اهمیت می دانید و حتی تعریف‌های خوب دیگران را در مورد خودتان قبول نمی‌کنید. بی توجهی به امر مثبت شادی زندگی را می گیرد و اعتماد به نفس شما را تضعیف می کند.
    مثال:
    دانش آموزی که با رتبه خوب در دانشگاه قبول می شود اما آن را به شانس نسبت می دهد.
    راهکار:
    برهمه وقایع مثبت و ویژگی‌های خوب خودتان واقع بینانه تمرکز کنید، آن ها را بنویسید و مرور کنید.
  • استدلال احساسی
    وقتی بدون شواهد منطقی و کافی، باور دارید واقعیت همان چیزی است که احساس منفی شما بیان می‌کند. دراین حالت شما بر اساس تجربه های مشابه گذشته و احساسی که در آن لحظه داشتید، واقعیت لحظه حال یا آینده را تفسیر می کنید. در این حالت خلق و خوی شماست که بر نحوه تجربه تان از جهان پیرامون، تأثیر می گذارد.
    مثال:
    فردی که موقع سوار شدن به اتوبوس، سفر از پیش تعیین شده را کنسل می کند و می گوید به دلم بد افتاده!
    راهکار:
    از دیگران بپرسید، آیا آنها نیز اینگونه فکر می‌کنند؟ به خودتان یادآوری ‌کنید که این تنها احساس شما است و هیچ شواهد منطقی برای درست بودنش وجود ندارد.
  • برچسب زدن
    وقتی شما بر اساس یک رفتار و در یک موقعیت خاص خودتان یا دیگری را قضاوت می کنید. متاسفانه برچسب زدن خطای شایعی است. برچسب ها اغلب بر اساس تجربیات گذشته و نظرات شخصی و اعتقادی ما شکل گرفته اند نه بر اساس حقایق و شواهد منطقی.
    مثال:
    از طرز لباس پوشیدن یک فرد در مهمانی خوشتان نمی آید و به او برچسب می زنید که: “چه آدم جلفی”
    راهکار:
    به خودتان یادآوری کنید که انسان یک کل است و تنها با یک ویژگی تعریف نمی‌شود و تازه در آن ویژگی هم مطلقاً خوب یا بد نیست.خودتان را به چالش بکشید تا شواهدی پیدا کنید که این برچسب را رد می کند. مثلا می توانید به دنبال ویژگی های مثبت خودتان یا دیگری بگردید.

نویسنده: نوشین غریب دوست

 

ترتیبی که مهر برای خواندن مطالب سری سلامت روان به شما پیشنهاد می‌کند:

1- تکنیک های موثر در کاهش استرس
2- نکات طلایی در مدیریت استرس
3- آیا تله‌های ذهنی تان را می شناسید؟
4- شناسایی تله های ذهنی
5- مهارت تصمیم گیری

6-مهارت حل مسئله

 

مقالات پیشنهادی

بدون دیدگاه، دیدگاه خود را در زیر اضافه کنید!


افزودن دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

مقالات محبوب شما

علاقه مندی وجود ندارد.