رفتن به محتوا

واکنش مناسب در برابر کودکی که از روی کنجکاوی به اسباب بازیش آسیب می رساند چیست؟

“شما میتوانید به جای خواندن متن زیر، به پادکست آن با صدای خانم سعیده اکبری در انتهای صفحه، گوش دهید.”

از دیدگاه بعضی والدین کـودک‌ خـوب‌‌ کودکی‌ است که اسباب بازی‌هایش را بـه صورت صحیح و سالم به نمایش‌‌ بگذارد‌ و اگر کودکی از روی کنجکاوی آن‌ها را باز کند یک خراب‌کار محسوب می‌شود. ولی ما به عنوان بزرگسالان می بایست ابتدا با مسئله یابی ریشه ای هدف کودکمان از خراب کردن اسباب بازی را در یابیم سپس متناسب با آن برای حل این مسئله راهکار های متفاوتی ارائه دهیم.

در این پادکست قرار است با هم در مورد این موضوع صحبت کنیم که اگر کودک ما به اسباب بازی اش آسیب رسhند می بایست چه واکنش موثری به او بدهیم که هم عزت نفس و روحیه پرسشگری او آسیب نبینید و هم این را یاد بگیرد که خراب کردن اسباب بازی ها انتخابی نامناسب است.

قبل از شروع صحبتم خوب است که بین از هم باز کردن قطعات اسباب بازی با هدف رفع احساس کنجکاوی کودک و خراب کردن و شکستن اسباب بازی برای جلب توجه منفی والدین، بی مسئولیتی کودک و الگوگیری از رفتار نامناسب والدین که در زمان عصبانیت وسایل را پرت می کنند و به آن آسیب می رسانند تفاوت قائل شویم.

زمانی که کودکتان اسباب بازی های خود را خراب می کند و یا می شکند، به جای اینکه واکنشی رفتار کنید و با عصبانیت او را دعوا کنید در ابتدا با پرسش سوال های باز پاسخ از او، سعی کنید ریشه یابی کنید که به صورت شفاف و واضح علت مسئله موجود چیست و چرا کودک شما این رفتار را انجام داده است، سپس می توانید برای حل این مسئله راهکارهای کارساز گوناگونی ارائه دهید.

برای ریشه یابی چالش موجود به صورت شفاف 2 روش وجود دارد:

  • شما نیازمند این هستید که با کمک فرزندتان مسئله ی پیش آمده را در قالب یک جمله خبری بیان کنید که شامل پاسخ به این پنج سوال می باشد:
  1. what: یعنی دقیقا چه رفتاری یا رفتارهایی صورت گرفته است؟
  2. when: چه زمان هایی اتفاق می افتد؟
  3. where: در چه مکان هایی اتفاق می افتد؟
  4. who: در ارتباط با چه افرادی این رفتارها را انجام می دهد؟
  5. how many times با چه تکراری آن را انجام میدهد؟

شما می توانید بسیاری از این اطلاعات را با مشاهده دقیق رفتارهای کودکتان طی یک بازه زمانی مشخص به دست بیاورید و بعضی از آنها را می توانید از خود کودکتان بپرسید. سؤالاتی مانند:
– لطفا برایم توضیح بده که دقیق چه اتفاقی افتاد؟
– از اینکه اسباب بازیت را شکستی چه احساسی داری؟
– به نظرت الان من بعد از دیدن این که اسباب بازیت را از هم باز کردی چه احساسی دارم؟

  •  آگاه باشید که وقتی کودکتان اسباب بـازیش را می‌شکند در واقع می خواهد به یکی از نیاز خود پاسخ‌ ‌دهد ولی هنوز آنقدر توانمند نشده است که بتواند به صورت عادلانه، منصفانه و موثر آن نیاز را برطرف کند. پس ما به عنوان بزرگسالان می بایست در زمانی که محیط منزلمان آرام است کودکمان را در قالب بازی های متفاوت با نیازهای پنج گانه ویلیام گلسر که شامل نیاز به بقا، قدرت، آزادی ، عشق و تعلق و تفریح و یادگیری است، به صورت عملی آشنا کنیم .
    سپس در زمان بروز چالش می توانید به کودکتان کمک کنید تا تشخیص دهد این رفتار برای پاسخ به کدام نیاز او بوده است.

در مورد نحوه آشنایی کودکان با نیاز های پنجگانه اش به طور مفصل در پادکست بعدی صحبت خواهیم کرد.

همیشه به او این مطلب را منتقل کنید که ما می توانیم با روش های متفاوتی نیاز هایمان را برطرف کنیم اما اجازه این را نداریم که سه قانون اصلی خانواده خود را زیر پا بگذاریم که شامل این است که:

1- ما نباید به خودمون آسیب برسانیم.
2- به دیگران اسیب برسانیم.
3 به دارایی های پیرامونمان آسیب برسانیم.

همیشه این نکته را مد نظر داشته باشید که ما به عنوان والدین یا مربیان در مواجه با مسائل می بایست بزرگسالانی مهربان و مقتدر باشیم که نوع کلام و رفتارمان در محکم کردن روابط عاطفیمان و هدایت کودکمان به حل مسائلش کمک کننده باشد و در هر شرایطی باید دو پیام را به فرزندمان منتقل کنیم:

1- احساس او را درک میکنم.
2- همیشه او را دوست دارم و در کنارش هستیم.
به علاوه رفتار کودکتان را از شخصیت او جدا کنید و این پیام را مدام به کودکتان انتقال دهید که من شما را همیشه دوست دارم اما الان از انجام این رفتار خاصی که انجام دادی احساس ناراحتی دارم. پس با او به گونه ای رفتار نکنید که دچار نگرانی و ترس شود، زیرا باعث پنهان کردن واقعه و اسباب بازی شکسته از چشم شما می گردد و همچنین از لحاظ روانی ایجاد احساس گناه و شرمندگی در او می شود.
و نباید او را قضاوت کرده و به شخصیت او برچسب زنید و بـه او بگویند‌:«تـو کودکی بد و غیر قابل تحمل‌ هستی.» برای یک کار اشتباه نباید کل‌ شخصیت کـودک را زیر سؤال قرار داد، بلکه‌ باید برای او با ذکر دلیل توضیح بدید که آن‌ کار‌ و رفـتار خـاص‌ کـه از او سرزده نامناسب است و اینجوری انتخاب نامناسب کودک را از کل شخصیت او جدا‌ کرد.

خب این سوال به ذهن ما میرسد که راهکار مناسب در چنین شرایطی چیست؟

بعد از اینکه با کمک دو روشی که در موردشان صحبت کردیم هدف یا اهداف کودک خود از آسیب رساندن به اسباب بازیش که در پادکست قبلی به آن اشاره شد را متوجه شدید حال بر اساس آن می توانید راهکارهای متفاوتی ارائه دهید.

در آخر اگر هدف کودک شما از باز کردن اسباب بازی ها رفع نیاز یادگیری و احساس کنجکاوی او بود می بایست کودکتان را آگاه سازید که رفتار او انتخاب نامناسبی بوده است و سپس با او همدلی کنید و احساس او را درک کنید و او را ترغیب کنید برای جبران آن راهکارهای پیشنهادی خود را ارائه دهد.

برای مثال از کودکتان بپرسید: “برای اینکه هر دو ما احساس خوشایندی داشته باشیم چه کارهایی را پیشنهاد می دهی؟”

همچنین با آموزش روحیه مثبت اندیشی به کودکتان یاد دهید که از اتفاق هایی که سبب ناخرسندی خودش و دیگران شده است نکات مثبت و درس هایی را که گرفته است بیان کند و به صورت عملی از او بخواهید توضیح دهد از باز کردن آن اسباب بازی چه چیز هایی یاد گرفته است و شما و او می توانید با کمک هم آن اسباب بازی را تعمیر کنید و اگر قابل تعمیر نبود آن را در جعبه ای نگهدارید و در ساخت کاردستی های بعدی از آن استفاده کنید.

نویسنده: سعیده اکبری

مقالات پیشنهادی

بدون دیدگاه، دیدگاه خود را در زیر اضافه کنید!


افزودن دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

مقالات محبوب شما

علاقه مندی وجود ندارد.