رفتن به محتوا

یادگیری هیجانی-اجتماعی: مهارت آگاهی اجتماعی

“شما میتوانید به جای خواندن متن زیر، به پادکست آن با صدای خانم شیوا زارع زاده در انتهای صفحه، گوش دهید.”

همانطور که در قسمتهای قبلی سری پادکست های یادگیری_اجتماعی هیجانی توضیح دادم یادگیری برای کودکان یک فرایند اجتماعی و هیجانی است. به این معنا که در بستر روابط و تجربه های هیجانی رخ می دهد. تحقیقات نشان داده اگر بچه ها مهارت های اجتماعی هیجانی را در کنار مهارت های درسی یاد بگیرند، در مدرسه و زندگی خیلی موفق تر هستند. پس باید این یادگیری جدی تر گرفته شود.

ما میدانیم قاعدتا اگه بچه ها دیدگاهای دیگران را بفهمند و بتوانند با احساسات دیگران همدلی کنند بهتر میتوانند با آن ها ارتباط برقرار کنند. به طور خاص با دیگرانی که از بک گراندها و پیشینه های مختلف زبان و فرهنگ هستند و این موضوع وقتی مهم میشود که در معرض این تفاوت ها قرار میگیرند. مثل زندگی در کشوری با تنوع فرهنگی و زبانی بالا همچون کانادا یا امریکا.

Social awareness یا اگاهی اجتماعی یعنی توانایی اینکه کودکان بتوانند دیگران و احساساتشان را درک کنند و بتوانند دنیا را از زاویه دید آنها ببینند. این مهارت که کودکان بتوانند بفهمند این اتفاق ممکن است، در یک موقعیت کاملا مشابه آدم ها با تفاوت های فردی و بک گراندی متفاوت فک کنند و احساس کنند و در نتیجه واکنش نشان دهتد اسمش اگاهی اجتماعی ست. بچه ها باید یاد بگیرند این تفاوت ها وجود دارند و زیبایی دنیا به همین تفاوت هاست و این تفاوت ها میتواند موقیعت و فرصت های غنی از یادگیری برای همه به وجود بیاورد. پس تفاوت ها ارزشمند و مورد احترام هستند.

راه حل ها برای کمک به بچه ها که این مهارت را به دست بیاورند :

الگو شدن: ما به عنوان والدین و معلم ها باید مدل شویم برای بچه ها. به آنها نشان دهیم در یک موقعیت که ادم ها با طرز فکر های متفاوت، تفاوت نژادی، فرهنگی و جهت گیری و تمایلات جنسی و جنسیتی و نیز توانمندی های متفاوت هستند ما چطور محترمانه برخورد میکنیم چون همه با هم برابر و انسانیم و این تفاوت ها چه مورد علاقه ما باشد و چه نباشد وجود دارد.
مثلا در رو برای کسی که تواناییش برای انجام آن کمتر است یا برایش سخت است باز میکنیم یا باز نگه میداریم.
مثلا برای کسی که از ویلچر استفاده میکند یا میان سال ست یا یک حیوان خانگی همراهش دارد یا باردار است و … فضا را محیا کنیم.
در جنبش ها روزهای خاصی که به مشاهده پذیری این گروه ها متفاوت جنسیتی و جنسی اختصاص داده شده شرکت کنیم و آن روزها را یاداوری کنیم. مثل روز تی شرت نارنجی برای یاداوری کودکانی از بومیان کانادا که مجبور به تحصیل و زندگی در مدارس شبانه روزی بودند و به کودکانمان نشان دهیم که این موارد مهم هستند.

راه بعدی مکالمه داشتن است. گفت و گو خیلی کمک میکند بچه ها درک کنند ادم های دیگری هستند که مثل ما فکر نمیکنند.

در موقعیت های مختلف مستمرا باید فکر کنیم که اگه جای فلانی بودم چطور بود؟ چه فکر میکردم؟ چه حسی داشتم؟ چه کار میکردم؟

اول از همه میشود با یکی از دوستان کودکمان شروع کنیم. مثلا سارا چطور فکر میکند و چه حسی دارد الان.
خلاق باشید. کتاب داستان بخونید. کارکتر های کارتون ها را انتخاب کنید. رول پلی یا نقش بازی کنید و راجع به اتفاق هایی که افتاده صحبت کنید. دقت کنید که لازم نیست زمانی جداگانه برای تمرین مهارت اگاهی اجتماعی داشته باشد. همیشه فرصت ها وجود دارند و رخ میدهند . در کتاب درسی تاریخ، در فیلم، در کتاب داستان و ….

برای بچه های کوچکتر باید خیلی عینی عمل کنیم مثلا از او بخواهیم تظاهرات چهره را ببیند. تفاوت های غم و عصبانیت در چهره چیست؟ اگر این دو حس را اشتباه درک کنیم چه میشود؟ مثلا یک کودکی ناراحت ست و بغل میخواهد. یکی عصبانی ست و احتیاج دارد او را تنها بگذاریم و از او فاصله بگیریم. اگر اشتباه شود چه میشود؟

نگاهی به روزنامه ها و اخبار در مورد تفاوت های نژادی و فرهنگی به ما میگوید چقدر این مهم است و چقدر برای جامعه سالم احتیاج ست و چقدر هنوز ما حتی به عنوان بزرگسالان احتیاج داریم روی آن کار کنیم. پس از خودمون شروع کنیم.

نویسنده: شیوا زارع زاده

مقالات پیشنهادی

بدون دیدگاه، دیدگاه خود را در زیر اضافه کنید!


افزودن دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

مقالات محبوب شما

علاقه مندی وجود ندارد.